Doanh nghiệp phần mềm trong nước: Đã chiếm lĩnh thị trường nội địa? Thống kê mới đây của Bộ Thông tin và Truyền thông cho thấy, Việt Nam hiện có khoảng 750 doanh nghiệp phần mềm với 35.000 nhân công, trong đó có 150 công ty làm trong lĩnh vực gia công xuất khẩu phần mềm với quy mô khoảng 100 - 150 nhân viên. Một số doanh nghiệp đã đạt hoặc vượt ngưỡng 1.000 lao động như FPT Software, FPT Information, TMA, PSV... Đồng thời, có hai doanh nghiệp đã đạt chứng nhận chứng chỉ chất lượng quốc tế CMMI mức 5 và hàng chục đơn vị đạt CMM-4, CMM-3 hoặc ISO-9001. Khách tham quan tìm hiểu về phần mềm bán hàng tự động của Công ty Baotho Informatics tại SoftMart 2007. Ảnh: MAI HẢI Theo ông Nguyễn Trọng Đường, Vụ phó Vụ Công nghiệp CNTT, Bộ Thông tin và Truyền thông, nhu cầu thị trường CNTT trong nước là rất lớn. Cả nước hiện có khoảng 7.000 cơ quan hành chính sự nghiệp, 6.000 công ty nhà nước và 260.000 công ty TNHH. Tỷ lệ ứng dụng CNTT ở các mức khác nhau trong doanh nghiệp là 86,5%. Doanh số thị trường phần mềm trong nước là 240 triệu USD (tăng trưởng bình quân trên 40%/năm). “Tuy nhu cầu về thị trường CNTT trong nước là rất lớn nhưng thị trường công nghiệp phần mềm vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng”, ông Nguyễn Trọng Đường cho biết. Nguyên nhân hạn chế thị trường phần mềm nội theo ông Đường là do cơ chế chính sách đầu tư, mua sắm cũng như các quy trình, thủ tục hành chính chưa hoàn thiện, chậm đổi mới. Bên cạnh đó, xúc tiến thương mại cho công nghiệp phần mềm cả ở tầm doanh nghiệp và quốc gia đều chưa được chú trọng đúng mức. Cũng đồng quan điểm, ông Vũ Tấn Cương, Giám đốc Trung tâm Giao dịch CNTT, Sở Bưu chính - Viễn thông Hà Nội, cho biết thêm, qua khảo sát về ứng dụng CNTT của một số doanh nghiệp trên địa bàn, hầu hết các doanh nghiệp chủ yếu chú trọng đầu tư vào phần cứng (chiếm tỷ lệ 60%). Trong số đó, 80% doanh nghiệp đã có ứng dụng phần mềm thì có tới 20% chỉ dừng ở mức độ phần mềm văn phòng (Word, Exel…), còn chỉ có 1,2% là ứng dụng hệ thống thông tin quản lý doanh nghiệp (ERP). Định hướng tăng tốc Theo TS Hoàng Lê Minh, Phó Giám đốc Sở Bưu chính - Viễn thông TPHCM, hiện nhu cầu về thị trường phần mềm nội địa rất lớn nhưng chưa hình thành một thị trường lành mạnh, cơ chế đấu thầu mua sắm chưa hoàn thiện, thiếu khung pháp lý, hướng dẫn, quy định. Trong khi đó, theo lộ trình gia nhập WTO, Việt Nam phải mở cửa thị trường và dịch vụ vào năm 2010. “Như vậy, doanh nghiệp phần mềm nội địa chỉ có ba năm để chuẩn bị trước khi bước vào sân chơi mới đầy cam go và thách thức”, TS Hoàng Lê Minh cảnh báo. Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp phần mềm Việt Nam (VINASA), ông Phạm Tấn Công, cũng khẳng định phần mềm Việt Nam vẫn chưa trở thành một ngành công nghiệp thực sự nếu không có được hướng đi cụ thể. Trước tiên, Việt Nam có nhiều lợi thế được đánh giá cao trong đó nhân tố lao động giá rẻ là tiềm năng lớn nhất. “Con người mới là yếu tố cạnh tranh chứ không phải công nghệ. Tuy nhiên con người không thể tự nhiên trở thành những kỹ sư giỏi mà chúng ta phải có một chiến lược đào tạo bài bản, phải có sự kết hợp mật thiết giữa các trung tâm đào tạo với doanh nghiệp tuyển dụng”. Đưa ra kiến nghị một số giải pháp nhằm kích cầu thị trường, ông Nguyễn Trọng Đường đề xuất, Nhà nước cần phải xây dựng chính sách nhằm đẩy mạnh việc sử dụng phần mềm nội địa có chất lượng trong các dự án ứng dụng CNTT. Đồng thời, thành lập các trung tâm kiểm định, đánh giá chất lượng phần mềm. Các tổ chức, hiệp hội có những cuộc điều tra, khảo sát, tổng hợp thông tin về nhu cầu, năng lực doanh nghiệp và sản phẩm phần mềm Việt Nam để cung cấp lên mạng cổng thông tin công nghiệp phần mềm. TS Hoàng Lê Minh cũng đưa ra một kiến nghị Nhà nước cần quy hoạch phát triển hạ tầng truyền thông băng thông rộng, đa dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao không chỉ của các doanh nghiệp phần mềm trong nước mà còn thu hút các doanh nghiệp phần mềm nước ngoài liên kết thị trường phần mềm nội địa. Thành lập, xây dựng các trung tâm giao dịch CNTT- truyền thông tập trung có quy mô lớn để thu hút sự đầu tư của các tập đoàn lớn quốc tế. LÊ QUANG TRỌNG